Kinderopvoeding in die heersende samelewing

Ouers! … is u toegerus vir die opvoeding van u kind in heersende samelewings-tendense?

Ds Hanan Viljoen

Die belangrikheid van die opvoedingstaak

Min denkende ouers sal daaroor verskil, dat een van die belangrikste sake in hulle kinders se lewens hulle opvoeding is! Waarom stem ons hie oor saam? Sekerlik daarom dat – op menslike vlak gesien elke mens ís wat hy ís, kragtens sy opvoeding! Ons kan dit ook anders stel en sê dat elke mens die produk is van sy opvoeding! Ongetwyfeld is elke ouer wat enigsins realisties oor die vorming van sy kind nadink, van die bogenoemde feite intens bewus. Tereg het wyle dr Sarel Eloff, teoloogopvoedkundige, gesê: "'n Mens begrawe jou ouers, maar nooit die opvoeding wat jy van hulle ontvang het nie."

Ons kan op die belangrikheid van die opvoedingstaak uitbrei en sê:
"Die opvoeding van ons kinders bepaal nie net hulle eie lewe nie. Dit bepaal ook die vorming van ons klein kinders en ons agter-kleinkinders! Opvoeding is 'n erfenis wat deur geslagte heen oorgedra word. Dit is dus duidelik, dat daar niks is wat 'n samelewing so diepgaande en so blywend beïnvloed as die op voeding van sy kinders nie. Dit bepaal uiteindelik ook 'n volk se karakter. Iemand het by geleentheid gesê: "Die grootmaak en opvoeding van kinders is die heel belangrikste taak in die heelal!"

In die lig van al die bostaande werklikhede is dit onbegryplik dat ouers dikwels geen moeite doen om hulleself doelbewus toe te rus vir hierdie grootste van alle take nie. Ons soek opleiding vir alles! – van naaldwerk tot motorherstel – maar, opleiding om ons kinders reg op te voed, is vir baie ouers skynbaar nie só belangrik nie.

Hoe vind opvoeding plaas?

Baie boeke is al oor hierdie onderwerp geskrywe en veel kan daaroor gesê word. Een ding staan egter soos 'n paal bo water en dít is:

Opvoeding gebeur eerstens deur ouerlike voorbeeld

Jou kind word, wat jy as ouer self is. Natuurlik is daar uitsonderings, maar die uitsondering verbreek nie die reël nie.

Juis omdat die ouerlike voorbeeld die kernsaak in die opvoeding van kinders is, begin die Bybel ook hier. In Deuteronomium 6 vers 6 sê die Here vir Sy volk ….

"hierdie woorde wat Ek jou vandag beveel, moet in jou hart wees."

Eers na hierdie opdrag dat God se Woord "in ons hart moet wees", gaan die Here voort om vir ouers te sê:

"En jy moet dit jou kinders inskerp …" (Deut 6:7).

Ons kan die bostaande soos volg interpreteer: Eers wanneer 'n ouer in 'n lewende verbondsverhouding met God leef, kan hy sy kinders begelei deur verbondsopvoeding. Dáár begin en eindig alles en op geen ander plek nie. Dit is opvallend dat toe die Here sy verbond met Abraham gesluit het, Hy ook sy ouerlike verpligting om self God se verbond te hou, vooropgestel het. Dit staan in Genesis 17 vers 9:

"Maar jy moet My verbond hou, jy en jou nageslag ná jou, van geslag tot geslag …"

Kinders volg die voorbeeld van hulle ouers, nie in die eerste plek hulle "preke" nie!

Huidige samelewingstendense

Natuurlik moet ons daarteen waak om alles van die verlede op te hemel, en alles van die hede te verdoem! Wie egter die kultuurlyne van ons dag fyn waarneem, is verslae oor die omkering wat oor die afgelope dekade of drie plaasgevind het! Laat my dit prakties illustreer: Gisteraand laat het ek, omdat ek nog nie moeg genoeg was om te gaan slaap nie, besluit om so 'n bietjie die FAK Sangbundel oop te slaan en daaruit te gaan sit en speel. Afgesien van die verkwikkende "musikaliteit" van die liedjies, was ek weer 'n keer deur die verfynde en verhewe etiek wat uit die lirieke gespreek het, getref. Dit is digterlik en ook in pragtige taal geklee. Ek kon nie anders as om dit te kontrasteer met die lirieke en musikaliteit wat in ons tyd onophoudelik oor die radio "geblêr" word nie! In die FAK-liedjies gaan dit opvallend en oorheersend oor die geestesaangetrokkenheid tussen verliefdes: ek het jou lief omdat jy die méns is wat jy is! In die hedendaagse lirieke daarenteen gaan dit meestal oor "lyflikheid". In een van die liedjies wat nog gister oor die lug gekom het, sing die meisie daaroor dat sy by haar vriend "wil kom lê". Of die jong man sê dit sonder skaamte of skroom in sy liedjie, dat hy "'n loslappie" is, en dat meisies wat by hom wil kom lê, maar kan kom lê! 'n Ander trefferliedjie van ons tyd is: Loeloe, wil jy vanaand by my kom doedoe? Die liedjie is onder andere deur Pretoriase laerkoolseuntjies in hulle operette gesing! Watter gedagtes sulke liedjies by kinders wakker maak, hoef ons nie te raai nie.

Ons kan nog verder gaan en praat oor homoseksualisme in ons tyd. Vanoggend het ek in die omsendbrief van die bekende Christenskrywer, Peter Jones, gelees van op voedkundige programme in Kanada wat ten doel het om vir kinders homoseksuele tegnieke te leer! Die mikpunt is om homoseksualisme te "normaliseer". Hoef ons daaroor te debatteer dat ons op pad is na Sodom en Gomorra toe? (Genesis 19). Dit is midde in die hedendaagse samelewingstendense met sy omgekeerde moraliteit, dat ouers geroep word om hulle seuns te begelei om "soos plante te wees wat hoog groei in hulle jeug", en ons dogters te vorm om "soos hoekpilare te wees, wat uitgebeitel is vir 'n paleis" (Ps 114:12). By die praktiese hóé om hierdie taak suksesvol te verrig, maak ons later enkele opmerkings.

Ongetwyfeld een van die belangrikste samelewingstendense in ons dag, is om evolusie as grondoorsaak vir alle dinge te aanvaar. Ons kan dit beskrywe as 'n verskuiwing vanaf 'n skeppings-georiënteerde na 'n evolusiegeoriënteerde lewens- en wêreldbeskouing. Hierdie nuwe georiënteerdheid het teen 'n ongelooflike tempo – veral sedert die tyd van Darwin, die wêreld soos 'n reuse aardbewing-getygolf oorspoel. Die invloed wat dit op die geloof in God as Persoon, en ook die geloof in die Bybel as die Waarheid van God gehad het, en steeds het, is verbysterend. Geen ander teologiese aanslag ter wêreld kan met die aanslag van evolusionisme vergelyk word nie. Om te illustreer hoe blatant die leer van evolusionisme in die skoolkonteks aanvaar en geleer word, haal ek 'n paragraaf uit 'n lewenswetenskap biologie handboek vir graad 12 leerders aan. Die titel van die handboek is X-Kit - Jou antwoord op eksamenvoorbereiding. Op bl. 122 staan dit:

Die ruimste definisie van evolusie lui dat dit die proses is waar deur nuwe soorte organismes uit ander bestaande soorte organismes ontwikkel het.

Amfibieë het byvoorbeeld uit visse ontwikkel; reptiele het uit amfibieë ontwikkel; en voëls en soogdiere het afsonderlik uit reptiele ontwikkel.

As gevolg van evolusie is daar vandag baie organismes rondom ons wat baie verskil van dié wat in die verlede bestaan het.

Om verder die "tsunami"-afmetings van die verskuiwende benadering vanaf Bybelse skeppingsleer na evo lusionisme aan te dui, moet ek u aandag vestig op 'n boek wat onlangs verskyn het. Die skrywer is dr HD Mouton, en die titel van die boek is "Verken lewenswetenskappe verder". Wat Mouton doen, is om die handboek vir graad 12's daarin te bespreek. Hy haal 26 paragrawe uit hierdie skoolhandboek aan en beoordeel elke paragraaf wetenskaplik. As kundige wetenskaplike wat reeds 'n standaardwerk in Afrikaans oor evolusie geskrywe het, toon Mouton paragraaf vir paragraaf aan dat die inhoud van die handboek, Verken Lewenswetenskappe níe wetenskaplik verantwoordbaar is nie! Om uself te oortuig, beveel ek aan dat u Mouton se boek Verken lewenswetenskappe verder self lees. Dit is 'n "moet lees" vir elke Afrikaanse Christen-ouer.

Huisgodsdiens

Om ons kort besinning oor die opvoeding van ons kinders in hierdie tyd af te sluit, moet ek u wys op die belangrikste instrument waarmee ons ons kinders weerbaar kan maak.

In Psalm 119:9 staan daar geskrywe:

"Hoe kan 'n jongmens sy lewe skoon hou?"

Die antwoord op die vraag word in die tweede gedeelte van die vers gegee:

"Deur hom te hou aan U Woord."

Die Woord van God is die "skild van die geloof" waarmee ons die "pyle van die Bose" kan afweer (Efes. 6:16). Die daaglikse inskerping van die Bybel waarhede is soos ankers wat ons en ons kinders vashou teen die versoekings van Satan. Prakties is daar niks belangriker as dat ons kinders daagliks uit die Woord onderrig moet word nie. Daar is ook geen plaasvervanger hiervoor nie. Ek wil daarom met my hele hart pleit, dat ouers weer die daaglikse gebruik van huisgodsdiens terugbring. Natuurlik gaan dit dissipline en die offer van 'n daaglikse vaste roetine vra. Die Woord wat egter op dié manier in u kind se hart gebêre word, sal hom haar vashou in die baie moeilike tye waarin ons gekom het.